Psychotherapie

(in de natuur)

Algemeen

De psychotherapie vanuit Praktijk Anthesis is op maat qua behandelvorm en behandelduur. Net zoals ik geloof in het belang van een goede persoonlijke analyse als start, sta ik ook voor een behandeling waarin alle belangrijke facetten aan bod komen. De verschillende psychotherapie vormen waarin ik ben opgeleid hebben allemaal hun krachtige elementen, maar zijn dus ook verschillend. Soms is één bepaalde therapievorm perfect passend (en voldoende) voor de ontwikkeling die de cliënt nodig heeft, echter mijn ervaring is dat het vaak meerwaarde heeft om hierin op maat te kijken en eventueel een combinatie te maken, waarbij mogelijk te onderscheiden fases in het behandeltraject. Aan de hand van de Persoonlijke Analyse zal ik daar een duidelijk advies en uitleg (op maat) over geven. Uiteraard wordt de keuze samen gemaakt. Overeenstemming over wat het doel is en hoe we daaraan werken, vind ik zeer belangrijk. Mocht er gedurende het behandeltraject toch iets veranderen in mijn visie en advies, dan zal ik daar openheid over geven en met je overleggen hoe verder. Als cliënt ben je ook welkom om tussentijds aan te geven als je daar een nieuw idee of vraag over hebt. 

Keuze therapievorm

Er is niet één "meest effectieve" therapie voor alles, maar Cognitieve Gedragstherapie (CGT) wordt breed erkend als zeer effectief voor veel klachten zoals angst en depressie, terwijl Traumagerichte therapieën (zoals EMDR) uitblinken bij de behandeling van trauma's. De beste therapie hangt af van je specifieke klacht; een therapeut helpt bij het kiezen van de juiste aanpak, vaak een combinatie van therapievormen voor chronische klachten, of meer lichaamsgerichte en psychodynamische benaderingen. Dankzij mijn ervaring kan ik goed bepalen welke elementen per therapievorm waarschijnlijk een goed effect kunnen hebben. Ik zal hier heel open over vertellen bij de start van de behandeling, zodat je kunt begrijpen waarom ik een bepaald advies geef. Uiteraard kan het ook zo zijn dat je voor aanmelding zelf al een bepaald idee had, of eerder een bepaald advies gekregen vanuit een andere hulpverlener. We kunnen er dan samen een afweging in maken. Het is van belang dat we het samen eens zijn over wat we gaan doen in jouw traject. Hier vind je meer algemene informatie over de verschillende therapievormen die ik aanbied.

Zie hieronder een beschrijving van de diverse psychotherapeutische behandelvormen die ik aanbied.

Buitenpsychologie

De live therapiesessies vinden in principe altijd buiten plaats (uitzonderingen daargelaten). Als therapeut geloof ik in de meerwaarde van de natuur en de beweging, in interactie met de behandelinterventies vanuit mij als therapeut. Wetenschappelijke onderzoeken hebben deze effecten ook aangetoond. Daarnaast wordt het door cliënten positief gewaardeerd. Een beroepsvereniging genaamd ‘de Buitenpsychologen’ houdt zich bezig met het stimuleren van een groene GGZ. Vanuit hen ben ik opgeleid tot geregistreerd buitenpsycholoog. 

Positieve Psychologie (PP) 

is een wetenschappelijke stroming die zich richt op het versterken van welzijn, geluk en optimaal functioneren door te focussen op iemands sterke punten, positieve emoties (zoals vreugde, dankbaarheid) en veerkracht, in plaats van enkel op problemen en stoornissen, om mensen te helpen hun potentieel te ontwikkelen en zingeving te vinden. Het is een benadering die kijkt naar wat er goed gaat om te bouwen aan een voller, gelukkiger leven. Het helpt mensen een gevoel van betekenis in het leven te vinden en betekenisvolle relaties op te bouwen. De positieve psychologie wordt toegepast om veerkracht te vergroten, motivatie te verhogen en mensen te helpen floreren, niet alleen in therapie maar ook in het onderwijs, op het werk en in het dagelijks leven. Het kan helpen bij het opbouwen van psychologisch kapitaal, zoals optimisme en zelfvertrouwen, zodat mensen beter om kunnen gaan met tegenslag. 

Cognitieve Gedragstherapie (CGT) 

is een veelgebruikte vorm van psychotherapie die mensen helpt bij psychische klachten door te focussen op de wisselwerking tussen gedachten, gevoelens en gedrag. De therapie leert je om negatieve, automatische denkpatronen te herkennen en om te buigen naar meer realistische, helpende gedachten, wat leidt tot positievere gevoelens en functioneler gedrag. Je oefent met nieuw gedrag, bijvoorbeeld door situaties niet langer te vermijden, waardoor je leert dat je angst niet gegrond is. Het is een evidence-based behandeling voor diverse stoornissen, zoals angst en depressie. Soms is de nadruk meer het uitdagen van gedachten (cognities), soms meer het aanleren van nieuw gedrag (en afleren oud gedrag middels responspreventie), en blootstelling in het echte leven (exposure in vivo). Er bestaan ook specifieke protocollen voor diverse problematieken. Ik ben algemeen opgeleid in CGT tot erkend Cognitief Gedragstherapeut. Bovendien ben ik in de onderstaande specifieke CGT behandelingen ook opgeleid en deze kan ik dus ook bieden. 

o   CGT-i: CGt protocol voor insomnie (slaapproblemen) is de effectiefste, wetenschappelijk onderbouwde behandelmethode zonder medicatie voor chronische slapeloosheid. Het doorbreekt de vicieuze cirkel van slecht slapen door het aanpassen van slaapgedrag en gedachten over slaap. Het wordt aangeraden bij mensen die langer dan drie maanden last hebben van slecht slapen. De slaapkwaliteit verbeteren door inzicht en gedragsverandering.

o   CGT-middelen: is een effectieve, gestructureerde behandelmethode die zich richt op het doorbreken van verslavend gedrag door inzicht in disfunctionele gedachten en patronen. Cliënten leren via huiswerk, registratie en rollenspellen situaties te herkennen, te vermijden of te weerstaan. Het doel is zelfcontrole vergroten en terugval voorkomen. 

o   COMET (Competitive Memory Training) is een bewezen effectieve methode voor het verbeteren van het zelfbeeld, met name ingezet bij kinderen en jongeren.

Schematherapie (SFT) 

is een psychotherapievorm die je helpt om hardnekkige, negatieve patronen in denken, voelen en gedrag vanuit onderliggende overtuigingen (over jezelf, relaties met anderen en de wereld) te doorbreken. Deze overtuigingen ‘schema’s’ hebben vaak hun oorsprong in niet-vervulde emotionele basisbehoeften in de kindertijd. Je leert deze emotionele wonden te herkennen, begrijpt hoe ze zijn ontstaan door je jeugdervaringen en hoe ze heden invloed hebben door het optreden van gemoedstoestanden ‘modi’. De therapie richt zich op het herkennen en vervullen van emotionele behoeften zoals verbondenheid, veiligheid, autonomie en spontaniteit. Je leert hoe je in het heden als ‘gezonde volwassene’ beter met je gevoelens en behoeften om kunt gaan om patronen te veranderen en beter voor jezelf te zorgen. Samengevat helpt schematherapie je om de wortels van je problemen te begrijpen en te helen, zodat je je eigen emotionele behoeften beter kunt vervullen en gezondere keuzes kunt maken. Het wordt toegepast bij problemen zoals persoonlijkheids-problematiek of andere hardnekkige patronen waar je steeds tegenaan loopt. 

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) 

is een vorm van therapie die leert omgaan met ongewenste gedachten, gevoelens en herinneringen door ze te accepteren (acceptance) en tegelijkertijd in te zetten op wat echt belangrijk is in het leven (commitment), met als doel psychologische flexibiliteit en veerkracht te vergroten, zodat je een waardevol leven kunt leiden ondanks tegenslag. Het doel van ACT is dus niet zeer het reduceren van klachten, maar het ontwikkelen van persoonlijke veerkracht. ACT gaat ervan uit dat voortdurend vechten tegen innerlijke pijn (gedachten, emoties) het lijden vaak juist vergroot en je afhoudt van een zinvol leven. In plaats daarvan moedigt ACT aan om ruimte te maken voor vervelende ervaringen zonder ze te willen veranderen of weg te duwen, waardoor ze minder grip krijgen, en je te richten op wat voor jou echt belangrijk is in het leven (je waarden) en daadwerkelijk actie te ondernemen. Bij ACT wordt er veel gebruikt gemaakt van metaforen en oefeningen; men ontwikkelt zo op een ervaringsgerichte manier de verschillende ACT-vaardigheden. De ACT-vaardigheden die je gaat ontwikkelen zorgen er samen voor dat iemand psychologisch flexibeler wordt.

Compassion Focused Therapie (CFT) 

is een therapievorm gericht op het ontwikkelen van zelfcompassie en mededogen voor het zelf en anderen om emotioneel lijden te verminderen, vooral bij zelfkritiek, schaamte en angst. Het gebruikt een evolutionair model om te begrijpen hoe ons brein werkt, vanuit het gevaar-, jaag- en zorgsysteem. De nadruk ligt op het verminderen van de innerlijke criticus en het versterken van het compassievolle zelf door middel van mindfulness, visualisatie en oefeningen. Vaardigheden die ontwikkeld worden zijn: kracht, vriendelijkheid, bewustzijn van moed stil te staan en wijsheid om te weten wat nodig is. Daarnaast heeft het een positief effect op de emotieregulatie. In essentie leert CFT je vriendelijker en meer medelevend te zijn naar jezelf, wat essentieel is om emotioneel te herstellen en je welzijn te vergroten.

Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT) 

is een therapievorm die mindfulness (bewust aanwezig zijn) combineert met elementen uit de cognitieve gedragstherapie om negatieve gedachten en sombere gevoelens te leren herkennen en er anders mee om te gaan, speciaal gericht op het voorkomen van terugval bij depressie, maar ook nuttig bij stress. Het leert je om met een accepterende, niet-oordelende houding aandacht te besteden aan het huidige moment, waardoor je automatische negatieve denkpatronen doorbreekt. 

Traumagerichte therapie (diverse vormen):

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) 

is de meest bekende effectieve therapievorm om de emotionele lading van traumatische of ingrijpende herinneringen te verminderen, waardoor deze minder storend worden. Tijdens de therapie denk je terug aan de nare gebeurtenis terwijl je therapeut je afleidt, vaak met snelle oogbewegingen, geluiden of trillingen. Dit helpt je hersenen de herinnering 'los te koppelen' van de intense emoties, zodat je er anders naar kunt kijken zonder het nare gevoel en/of spanning te ervaren. Hierdoor verminderen/verdwijnen de klachten (zoals flashbacks, angst, paniek). Dit is de meest bekende behandelvorm voor PTSS, en wordt vaak ingezet na schokkende gebeurtenissen zoals ongelukken, overvallen, misbruik. In de loop der jaren is er steeds meer bewijs gekomen voor de effectiviteit bij specifieke fobieën, paniekstoornis, depressie, chronische pijn, rouw en verslaving. Hierdoor wordt de therapievorm steeds breder ingezet. Ik ben zelf ook geschoold in de toepassing van EMDR bij aanhoudende lichamelijke klachten (ALK), hardnekkige overtuigingen, een Dissociatieve Identiteit Stoornis (DIS), Woede, Wrok en Wraakgevoelens (WWW), rouw en preverbaal trauma. Deze therapie kan ook erg goed helpen indien je enorm opziet tegen een gebeurtenis in de toekomst, door de angst en spanning daarvoor weg te nemen. Het fijne aan deze therapievorm is dat het vaak snel veel effect kan hebben. 

Imaginaire -Rescripting (ImRs) 

is een effectieve therapeutische techniek, vaak gebruikt bij trauma- en schematherapie, om pijnlijke herinneringen te herbeleven en in gedachten te veranderen. Het doel is om traumatische beelden een nieuwe, veilige uitkomst te geven, waardoor negatieve emoties, machteloosheid en zelfbeeldklachten in het hier-en-nu verminderen. Het biedt de mogelijkheid om alsnog de emoties, behoeften en acties te uiten die destijds onderdrukt moesten worden, vaak door de volwassen 'ik' die ingrijpt in de herinnering van het kind. Effectief bij PTSS, traumaverwerking, persoonlijkheidsproblematiek en nachtmerries.

Imaginaire Exposure (IE) 

is een therapievorm voor trauma, waarbij iemand onder begeleiding van de therapeut herhaaldelijk en gedetailleerd een traumatische herinnering herbeleeft in gedachten om de angst en emotionele lading ervan te verminderen en vermijdingsgedrag te doorbreken. Door de gebeurtenis steeds opnieuw en levendig te 'herbeleven' in een veilige setting, kan men disfunctionele gedachten over de gebeurtenis bijstellen en went men aan de angst, waardoor deze uiteindelijk afneemt en de herinnering minder impact heeft (geen spanning meer oproept).

Beknopte Eclectische Psychotherapie voor PTSS (BEPP) 

is een intensieve, bewezen effectieve behandeling voor PTSS, ontwikkeld om het emotionele verwerkingsproces van een trauma te begeleiden door pijnlijke gevoelens toe te laten, te uiten en te verwerken via psycho-educatie, exposure (blootstelling), imaginaire oefeningen, schrijfopdrachten met bijvoorbeeld een brief, betekenisgeving, en een afscheidsritueel, om zo weer grip op het leven te krijgen. Het is een kortdurende (ca. 16 sessies) therapie die elementen uit verschillende therapievormen combineert (eclectisch) om trauma te behandelen.

Narratieve Exposure Therapie (NET) 

is een effectieve, kortdurende traumabehandeling voor PTSS, waarbij de cliënt zijn levensverhaal beschrijvend doet, inclusief zowel positieve als schokkende gebeurtenissen, om trauma een "plek te geven" en de emotionele impact te verminderen door herinneringen te integreren en te ordenen. Tijdens de therapie worden met behulp van een 'levenslijn' (met 'stenen' voor trauma's en 'bloemen' voor mooie momenten) alle herinneringen in de veilige setting van de therapie herbeleefd, waardoor ze minder indringend worden en de cliënt ze beter kan verwerken en erover kan praten. Er ontstaan nieuwe inzichten en betekenisgeving aan gebeurtenissen, maar ook weer meer ruimte voor een toekomstperspectief. 

Lichaamsgerichte therapie vanuit Sensorimotor Psychotherapy (SP) 

is een therapievorm die focust op de verbinding tussen lichaam en geest om trauma, hechtingsproblemen en stress te verwerken, waarbij onafgemaakte lichamelijke reacties op traumatische gebeurtenissen 'voltooid' worden om zo emotionele genezing te bevorderen. In plaats van alleen te praten, kijkt het naar hoe trauma zich fysiek vastzet in het lichaam (houding, ademhaling, beweging) en maakt het gebruik van het lichaam als ingang om stabiliteit te vergroten en deze vastgezette patronen te integreren. Het tempo van de cliënt wordt gevolgd, en de regie blijft bij de cliënt, met aandacht voor een veilige therapeutische relatie. Het is effectief bij psychotrauma, dissociatie, hechtingsproblemen, en hardnekkige emotionele patronen. Kortom deze therapie helpt mensen om voorbij het verhaal te komen en de fysieke littekens van trauma te helen door het lichaam direct te betrekken bij het verwerkingsproces. 

Trauma Focused ACT (TF-ACT) 

is een op compassie gebaseerde therapie, die helpt om trauma-gerelateerde klachten te behandelen door het verleden te verwerken, in het heden te leven en een waardevolle toekomst op te bouwen. Het leert je ruimte maken voor pijnlijke herinneringen zonder dat deze je leven bepalen. Doel is het ontwikkelen van een gezonde relatie met pijnlijke gedachten en emoties. Vaardigheden die je leert zijn het anders leren kijken naar traumatische gedachten, aandacht trainen om in het huidige moment te blijven in plaats van te herbeleven, ondanks de pijn stappen zetten richting een betekenisvol leven en zelfcompassie inzetten om herstel te bevorderen. TF-ACT is gebaseerd op een door de WHO (World Health Organization) ondersteund programma en is effectief gebleken bij het behandelen van het hele spectrum van trauma. 

Trauma Focused CGT (TF-CGT) 

staat voor Traumagerichte Cognitieve Gedragstherapie, een specifieke, evidence-based therapievorm voor kinderen en jongeren die psychische klachten hebben ontwikkeld na het meemaken van ingrijpende, traumatische gebeurtenissen, zoals PTSS of traumatische rouw. Het helpt hen om met behulp van vaardigheden, het schrijven/vertellen van het traumaverhaal, en het betrekken van ouders, de klachten te verminderen en weer grip te krijgen op hun leven. 

Speciaal aanbod:

Intensieve Gelaagde Trauma Behandeling Anthesis (IGTBA)

Binnen deze Intensieve Gelaagde Trauma Behandeling Anthesis vindt de behandeling intensief (in één dag) en gelaagd (op alle vier de lagen) plaats. Trauma slaat zich op in het brein (cognitief en emotioneel), het fysieke lichaam en het energetische lichaam. De heling mag ook in die volgorde plaatsvinden: van veilig naar minder veilig. Mentale heling om het beschermingsgedrag te gaan herkennen en begrijpen, dan de emotionele en lichamelijke heling om de pijnreactie te verminderen en als laatste de energetische heling om je hele energieveld weer zuiver te krijgen. Het is ook een natuurlijk proces van heling: door inzicht te krijgen in de trauma’s komen emoties makkelijker naar boven. Door met de emoties aan de slag te gaan, komt het lichaam meer online en kan je gaan voelen hoe fijn het is als je de emoties met iemand anders en in de verbinding gaat reguleren. Wanneer je in verbinding met een ander bent, ben je ook sneller in staat om je eigen energetisch veld te voelen en hier de laatste helingsstap in te zetten. Deze laatste laag is een keuze, indien dat niet gewenst is kan de laatste sessie in overleg een andere vorm hebben. 

IGTBA is een eendaagse trauma behandeling die buiten in de natuur plaatsvindt. Na het intakeproces (2 sessies) krijg je informatie (psycho-educatie) om je voor te bereiden. Vervolgens worden in één intensieve behandeldag vier verschillende vormen van behandeling aangeboden om je traumaklachten aan te pakken: Narratieve Exposure, EMDR, lichaamsgerichte therapie en energetische therapie (met 30 min ruimte voor bespreking huiswerk vaak in de vorm van exposure-in-vivo). Ieder blok duurt ongeveer 90 minuten, daartussen vinden pauzes plaats. Je gaat op deze manier in één dag echt de confrontatie met je trauma aan. Het is gemakkelijker om je focus op de behandeling te richten, door het intensieve karakter van de behandeldag. De verschillende therapie-vormen pakken het trauma op de vier verschillende lagen aan. Daarna volgen nog enkele (uitgaand van 3) sessies om je proces voort te zetten.

De behandeling is geschikt voor mensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS), na één of enkele traumatische gebeurtenissen. De tijdsinvestering van de Intensieve Gelaagde Trauma Behandeling Anthesis (IGTBA) is hetzelfde als van een reguliere traumabehandeling, die veelal over een periode van 8-12 weken aangeboden wordt. Voordeel van de IGTBA is dat het tijdsbestek veel korter is, waardoor je sneller effect zult merken. Na de intake vindt al snel de eerste intensieve dag plaats. Hierdoor is het gemiddelde tijdsbestek van deze behandeling korter.

Bij het bedenken van de juiste benaming voor dit aanbod checkte ik ook de afkorting. Deze afkorting is online bekend voor de uitspraak: "It's Great To Be Alive". Wanneer er sprake is van trauma zal het niet zo voelen, maar na de behandeling kan er weer ruimte ontstaan om dit levensmotto te ervaren. Daarom vind ik het dus geen probleem, misschien zelfs mooi, om dezelfde afkorting te gebruiken voor dit aanbod.